एजेन्सी । एपेन्डिसाइटिस एक गम्भीर रोग हो। समयमै उपचार नपाए एपेन्डिसाइटिसले मानिसको ज्यान पनि लिन सक्छ। विशेषज्ञका अनुसार यो रोगको लक्षण देखिने वित्तिकै शल्यक्रिया गर्नुपर्ने हुन्छ।एपेन्डिक्समा संक्रमण भएपछि यो रोग लाग्ने गर्छ। यसलाई एपेन्डिसाइटिस भनिन्छ।
शरीरमा एपेन्डिक्स नामक एक अंग हुन्छ । अपेन्डिक्स एक पातलो र छोटो ट्युब हो जसको लम्बाइ लगभग २ देखि ३ इन्चको हुने गर्छ । सोही एपेन्डिक्समा हुने एक दुखाइलाई नै एपेन्डिसाइटिस भन्ने गरिन्छ ।
एपेन्डिसाइटिसका प्रकार
एक्युट एपेन्डिसाइटिस
यस्तो एपेन्डिसाइटिस तीव्र गतिमा विकास हुने गर्छ । यो केही घन्टा या दिनमै विकसित हुने गर्छ । सुरुमै यसको पहिचान गर्न गाह्रो पनि हुन सक्छ । यस्तो एपेन्डिसाइटिस भएमा तत्काल सर्जरीको अवश्यकता हुन्छ । एपेन्डिक्समा जीवाणु संक्रमण, दिसा या कुनै अन्य प्रकारको रोकावटका कारण यसले शरीरलाई नै जोखिमपूर्ण बनाउँछ ।
क्रोनिक एपेन्डिसाइटिस
यसको दुखाइ लामो समयसम्म हुन्छ । क्रोनिक एपेन्डिसाइटिसले एपेन्डिक्समा बिस्तारै समस्या पार्न थाल्छ । बिस्तारै एपेन्डिक्स र मलद्वार सुन्निन थाल्छ । आन्तरिक दबाबका कारण सुन्निएको एपेन्डिक्सले गम्भीर समस्या निम्त्याउन सक्छ र समयमै उपचार नगर्दा एपेन्डिक्स फुट्न पनि सक्छ ।
कारणहरु
कतिपय मामिलाहरु मा यसरी एपेण्डिक्स सुन्निनुको कारण जान्न सकिएको छैन । एपेन्डिसाइटिसका धेरै कारणहरूले हुनसक्छ, यद्यपि केही विशेष रूपमा स्थापित गरिएको छैन । तीमध्ये केही कारण यस्ता छन् । शरीरमा संक्रमण हुँदा सो थैलीको भित्तामा एक फुलेको भाग हो । एपेन्डिसियल लुमेनमने क्लजिङ यस स्थितिलाई बढाउन सक्छ । पेटमा हुने चोट पनि यसको कारण हो ।
लक्षण
यसको लक्षणको कुरा गर्दा नाइटो वरपर अचानक पीडा हुन्छ र तल्लो पेटको दाहिनेतिर पीडा सर्छ । अनि खोक्दा, हिँड्दा वा जिउ थतर्किंदा पनि पीडा बढ्छ । त्यसपछि चक्कर आउने र बान्ता आउने हुन्छ । अनि खाना खान मन लाग्दैन । त्यसपछि ज्वरो आउँछ र बढ्दै जान्छ । पेटको सम्पूर्ण भाग दुखेजस्तो अनुभव हुन्छ। पेटको दाहिने तल्लो भागमा दुखाइको मात्रा बढी हुन्छ। ज्वरो बढ्दै जान्छ। विस्तारै पूरै शरीर दुखेको अनुभव हुन्छ। अनि पेट फुल्न थाल्छ । अपानवायु धेरै आउन थाल्छ । दुखाइ एकै ठाउँमा हुँदै शरीरका अन्य भित्री अंगसम्म फैलिँदै जान्छ । बिरामीले दुखाइको निश्चित ठाउँ पहिचान गर्न गाह्रो पर्छ ।
एपेन्डिक्सबाट कसरी बच्ने ?
एपेन्डिक्सबाट बच्नका लागि नियमित स्वास्थ्य जाँचका अलावा कुनै पनि विकल्प छैन । यसकारण आफ्नो शरीरको सबै अंगको स्थिति पत्ता लगाउनको लागि यसको जाँच अनिवार्य हुने गर्छ । यदि एपेण्डिक्स फुटिसकेको छ भने तपाईंको तत्कालै अपरशेन गर्नु पर्छ । यदि एपेण्डिक्स फुटिसकेको छैन तर लम्प बनेर बसेको छ वा पीप भरिन थालेको छ भने चिकित्सक को निगरानी मा एण्टिबायोटिक औषधि को प्रयोग गरिन्छ । एपेण्डिक्स को अपरेशन गरेका बिरामी पनि दुई तीन दिन मै पूर्ण रुप ले निको भएर घर जान सक्छन् ।
